Octrooien (patenten) bestaan om bedrijven te stimuleren om in nieuwe technologie te investeren. Ze geven innovatieve ondernemers een concurrentievoordeel en helpen om waarde te creëren uit ideeën. Hieronder lees je wat een octrooi in de praktijk voor jouw bedrijf kan betekenen.
Een verleend octrooi geeft de octrooihouder het recht om anderen te verbieden om de uitvinding te maken, te verkopen, of te gebruiken. Alleen met toestemming van de octrooihouder mag iemand anders de uitvinding toepassen. Dit geeft als voordeel dat de octrooihouder een uniek product op de markt kan brengen. Immers, de concurrentie mag ditzelfde product niet verkopen. Hierdoor kan de octrooihouder hogere marges hanteren en meer marktaandeel veroveren. Als alternatief kan de octrooihouder een licentie verstrekken, waarbij de licentienemer een vergoeding betaalt om de uitvinding (ook) te mogen verkopen of gebruiken. Dit kan aantrekkelijk zijn als de licentienemer de uitvinding bijvoorbeeld via meer verkoopkanalen kan verkopen, of op grotere schaal kan produceren dan de octrooihouder zelf zou kunnen. Je hebt als octrooihouder natuurlijk wel invloed op de voorwaarden waaronder de licentienemer te werk gaat. Zo kun je afspraken maken over de landen waar de licentie geldt, en over de duur van de licentie.
Toegang tot de markt
In sommige markten zijn grote spelers actief met grote octrooiportefeuilles. Wanneer je als nieuwkomer in die markt wat omzet begint te maken, kun je zomaar beticht worden van octrooi-inbreuk. Zelfs jouw unieke product kan onder het octrooi van een ander vallen. Bijvoorbeeld, een elektromotor met een unieke verbetering kan onder een octrooi vallen dat een ouder type elektromotor beschermt. Een eigen octrooi kan in zo’n situatie helpen.
Het unieke product dat je hebt beschermd met je eigen octrooi, kan commercieel interessant zijn voor zo’n groter speler. Jouw octrooi verhindert dat het grote bedrijf jouw uitvinding kan toepassen. En ook al heeft zo’n bedrijf misschien een grote juridische afdeling, inbreuk maken op jouw octrooi kan uiteindelijk erg kostbaar zijn. De oplossing kan een licentie zijn, waarbij het grote bedrijf jouw unieke product mag maken. In ruil daarvoor krijg jij een licentie op octrooien van het grote bedrijf, waardoor je jouw product op de markt kan brengen. Dit vraagt wel om een andere marketing, aangezien je product nu niet meer uniek is.
In een andere situatie kun je een octrooi hebben voor een uitvinding die je zelf niet op de markt brengt, maar de concurrent wel. Met dat octrooi kun je de concurrent stoppen met het verkopen van die uitvinding. Dit geeft je de mogelijkheid om afspraken met die concurrent te maken, zoals een licentie op octrooien van de concurrent. Met zo’n kruislicentie creëer je ruimte om je eigen product op de markt te brengen.
Octrooi als bedrijfsmiddel
Een octrooi of octrooiaanvraag is een bedrijfsmiddel, net zoals een productiemachine of een bedrijfsgebouw. En net zoals een machine, kun je een octrooi kopen of verkopen. Dus heeft een octrooi een waarde voor het bedrijf, hoewel het vaststellen van de exacte waarde niet altijd eenvoudig is.
Veel startups hebben weinig bezittingen, maar wel een of meer goede octrooien. De octrooien hebben een hoge waarde, waardoor deze startups interessant zijn voor investeerders.
Octrooien zijn ook van waarde wanneer bepaalde uitvindingen niet langer passen in de bedrijfsstrategie. Door bijvoorbeeld de octrooien te verkopen aan een partij die de uitvindingen wel wil vermarkten, of in bezit te geven aan een spin-off bedrijf kan waarde worden gecreëerd.
Verder helpen octrooien om gebruik te maken van de innovatiebox, waarbij de vennootschapsbelasting verlaagt voor winsten uit innovatieve activiteiten. Kijk op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland voor meer informatie.