Een octrooi (patent) geeft uitvinders en bedrijven het exclusieve recht om hun uitvinding te gebruiken en te exploiteren. Dit kan een belangrijk instrument zijn om innovaties te beschermen en investeringen terug te verdienen. Het aanvragen en onderhouden van een octrooi brengt echter kosten met zich mee. Gelukkig bestaan er ook subsidies en regelingen die deze kosten kunnen verlagen. Hieronder staat uitgelegd welke kosten u kunt verwachten en welke financiële ondersteuning beschikbaar is.
De totale kosten van een octrooi bestaan doorgaans uit twee onderdelen: officiële taksen die u betaalt aan een octrooiverlenende instantie en de kosten voor een octrooigemachtigde. Een octrooigemachtigde ondersteunt bij het opstellen van de aanvraag en verzorgt de communicatie met het octrooibureau. Omdat dit specialistisch werk is, hanteert een gemachtigde doorgaans een uurtarief dat vergelijkbaar is met dat van een advocaat.
De uiteindelijke kosten zijn sterk afhankelijk van het gebied waarin u bescherming wenst. Hoe meer landen u kiest, hoe hoger de kosten doorgaans worden. Daarnaast speelt de complexiteit van de uitvinding een belangrijke rol. Een technisch complexe uitvinding vereist vaak meer werk bij het opstellen van de aanvraag.
Kosten van een octrooi
Kosten voor een Nederlands octrooi
Het verkrijgen van een Nederlands octrooi begint met het indienen van een octrooiaanvraag. De kosten voor een Nederlandse octrooiaanvraag zijn gemiddeld tussen €8.000 en €10.000. Deze kosten bestaan onder andere uit:
- het indienen van de aanvraag (ongeveer €80 bij digitale indiening of €120 bij indiening op papier);
- een onderzoek naar de stand van de techniek (ongeveer €100 voor een nationaal onderzoek of €794 voor een internationaal onderzoek);
- ondersteuning door een octrooigemachtigde, wat doorgaans het grootste deel van de kosten vormt.
Momenteel is het zo dat een Nederlands octrooi automatisch verleend wordt als aan alle vormvereisten is voldaan. Dit brengt geen bijzondere verdere kosten met zich mee.
Per 2027 wordt echter een wetswijziging verwacht waarbij dit zogenaamde ongetoetste octrooi verdwijnt en waarbij een inhoudelijke toetsingsprocedure wordt ingevoerd. De verwachting is dat er onder de nieuwe Rijksoctrooiwet in de regel aanvullende kosten gemaakt zullen moeten worden om octrooi verleend te krijgen, zoals dat momenteel bijvoorbeeld bij een Europees octrooi al het geval is.
Vanaf drie jaar na indiening van een Nederlandse octrooiaanvraag dient u jaarlijkse instandhoudingstaksen te betalen. Deze beginnen relatief laag, bijvoorbeeld ongeveer €40 voor het vierde jaar, en lopen op tot ongeveer €1.400 voor het twintigste en laatste jaar van de maximale beschermingsduur.
Kosten voor een Europees octrooi
Indien u bescherming in meerdere Europese landen wenst, kunt u een Europees octrooi aanvragen. De kosten voor deze procedure liggen gemiddeld tussen €10.000 en €30.000 tot aan de verlening. Dit bedrag is inclusief de kosten voor een octrooigemachtigde.
Na de verlening dient u te bepalen in welke Europese landen u het octrooi daadwerkelijk van kracht wilt laten zijn. In de gekozen landen kunnen vervolgens aanvullende kosten ontstaan, zoals vertalingen en nationale instandhoudingstaksen. Hierdoor kunnen de totale kosten per situatie aanzienlijk verschillen. Een optie om in een groot aantal Europese landen tegelijk octrooibescherming te verkrijgen is het Unitaire Octrooi.
Wereldwijde bescherming via de PCT-procedure
Wanneer u uw uitvinding wereldwijd wilt beschermen, kunt u gebruikmaken van de Patent Cooperation Treaty (PCT)-procedure. Deze internationale procedure maakt het mogelijk om met één aanvraag een voorlopige bescherming aan te vragen in een groot aantal landen.
De kosten voor de eerste fase van deze procedure liggen gemiddeld tussen €10.000 en €15.000 voor de eerste 30 maanden. Daarna moet u nationale of regionale procedures starten in de landen waar u daadwerkelijk bescherming wenst. In deze fase zullen aanvullende kosten ontstaan.
Samenvattend
Naast de kosten voor de initiële octrooiaanvraag zullen er gedurende de levensduur van een octrooi dus ook andere kosten optreden. Denk bijvoorbeeld aan:
- vertalingen van de octrooiaanvraag naar andere talen;
- correspondentie met de octrooiverlenende instantie;
- jaarlijkse instandhoudingstaksen.
Ook handhaving zal kosten met zich meebrengen. Wanneer sprake is van inbreuk op een octrooi, wordt dit vaak opgelost via een schikking. Indien het tot een rechtszaak komt, kan een procedure bij de Nederlandse rechter al snel minimaal €50.000 kosten. Procedures bij het Unified Patent Court en buiten Nederland kunnen nog (veel) hogere kosten met zich meebrengen.
Subsidies en financiële ondersteuning
Omdat innovatie een belangrijke rol speelt in de economische ontwikkeling, bestaan er verschillende subsidies en regelingen die ondernemers kunnen ondersteunen bij de kosten van octrooien.
SME-vouchers van de EU
Het EU Intellectual Property Office (EUIPO) biedt zogenaamde SME-vouchers voor kleine en middelgrote ondernemingen in de Europese Unie. Met deze vouchers kunt u een deel van uw octrooikosten terugkrijgen.
Voor een nationale octrooiaanvraag kunt u bijvoorbeeld 75% van bepaalde kosten vergoed krijgen, tot maximaal €1.000. Dit geldt onder andere voor de indiening van de aanvraag en het onderzoek naar de stand van de techniek.
Voor een Europese octrooiaanvraag kunt u eveneens 75% van bepaalde taksen terugkrijgen (tot maximaal €1.000). Daarnaast wordt 50% van de juridische kosten voor het opstellen en indienen van de aanvraag vergoed, tot maximaal €1.500.
Kortingen bij het Europees Octrooibureau
Het Europees Octrooibureau (EOb) biedt daarnaast een korting van 30% op bepaalde tarieven. Deze regeling geldt voor mkb-bedrijven, micro-ondernemingen, individuele uitvinders, non-profitorganisaties, universiteiten en publieke onderzoeksinstellingen.
Een belangrijke voorwaarde is dat u in de afgelopen vijf jaar minder dan vijf octrooiaanvragen heeft ingediend.
WBSO: belastingvoordeel voor onderzoek
In Nederland kan ook de WBSO-regeling bijdragen aan het verlagen van kosten. Dit is een fiscale regeling voor onderzoek en ontwikkeling. Tijd die u besteedt aan het zoeken in octrooidatabanken kan bijvoorbeeld onder deze regeling vallen, waardoor u belastingvoordeel kunt krijgen.
Andere innovatiesubsidies
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) biedt daarnaast diverse programma’s voor innovatieve bedrijven. Voorbeelden zijn het Innovatiekrediet, Vroegefasefinanciering (VFF) en MIT-subsidies voor innovatieve mkb-projecten. Ook Europese programma’s zoals Horizon Europe en Eurostars ondersteunen internationale onderzoeks- en innovatieprojecten.
Conclusie
Het aanvragen van een octrooi is een investering die kan oplopen van enkele duizenden tot tienduizenden euro’s, afhankelijk van de regio en de complexiteit van de uitvinding. Voor veel bedrijven vormt een octrooi echter een belangrijk instrument om innovaties te beschermen en een concurrentievoordeel te behouden.
Tegelijkertijd bestaan er verschillende subsidies, kortingen en fiscale regelingen die een deel van de kosten kunnen verlagen. Door u goed te informeren en eventueel advies in te winnen bij een octrooigemachtigde, kunt u beter bepalen welke strategie en ondersteuning het beste aansluiten bij uw innovatie en onderneming.